چه ارتباطی بین قرص کورتیزول و لاغری وجود دارد؟ قرص کورتیزول نوعی داروی هورمونی است که با افزایش سطح هورمون کورتیزول در بدن عمل می کند. بعضی افراد تصور می کنند که این قرص می تواند به کاهش وزن کمک کند اما باید بدانید که شواهد علمی موجود در این زمینه بسیار محدود و حتی متناقض می باشد. با این حال ما در این مقاله از مجله زیبا 360 تصمیم گرفتیم مبحثی را به موضوع ارتباط بین قرص کورتیزول و لاغری اختصاص دهیم.
اما این مطلب تنها برای آگاهی شما نوشته شده و به هیچ عنوان به معنای توصیه به مصرف این دارو نیست. چراکه استفاده خودسرانه از قرص های هورمونی می تواند عوارض جدی و غیرقابل پیش بینی ایجاد کند.
پس اگر به دنبال کاهش وزن هستید روش های ثابت شده و ایمن تری مثل داشتن رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و سبک زندگی متعادل، هم موثرتر و هم کم خطرتر. پیش از هرگونه تصمیم گیری درباره مصرف قرص کورتیزول، حتماً با پزشک مشورت کنید تا بهترین و کم ریسک ترین مسیر را انتخاب کنید.
قرص کورتیزول چیه ؟
قرص کورتیزول یک داروی هورمونی است که پزشکان معمولاً آن را برای درمان مشکلات غدد فوق کلیوی و بعضی شرایط خاص پزشکی تجویز می کنند.
کورتیزول به طور طبیعی در بدن ساخته می شود. اما وقتی سطح آن بیش از حد بالا برود معمولاً با اضافه وزن و تجمع انواع چربی شکمی همراه است.
در سال های اخیر به دلیل ارتباط کورتیزول با سوخت و ساز بدن، بعضی افراد به این فکر افتاده اند که شاید مصرف این قرص بتواند باعث کاهش وزن شود. به عبارت ساده تر ارتباط مستقیمی بین قرص کورتیزول و لاغری وجود دارد. اما آیا واقعاً چنین چیزی ممکن است؟
تماس با ما
آیا قرص کورتیزول باعث لاغری می شود ؟
در خصوص ارتباط میان قرص کورتیزول و لاغری باید گفت براساس تحقیقات علمی بالا رفتن سطح کورتیزول در بدن معمولاً با افزایش وزن و ذخیره چربی در ارتباط است به خصوص در اطراف شکم.
به همین دلیل استفاده از قرص کورتیزول یا «بلوک کننده های کورتیزول» به عنوان روشی برای لاغری، نه تنها تضمینی برای کاهش وزن ندارد، بلکه ممکن است اثر عکس هم داشته باشد.
البته در برخی مطالعات محدود یا گزارش های پراکنده، کاهش وزن پس از مصرف این دارو مشاهده شده است. اما این نتایج قطعی و قابل اعتماد نیست و نمی توان آن ها را به همه افراد تعمیم داد.
تأثیر قرص کورتیزول بر وزن بدن بسیار پیچیده و وابسته به شرایط فردی است. از وضعیت هورمونی گرفته تا نوع رژیم غذایی و میزان فعالیت روزانه.
از این رو باید گفت مصرف خودسرانه این قرص به عنوان داروی لاغری ممکن است باعث عوارض جدی شود و حتی به جای کاهش وزن، مشکلات سلامتی را بیشتر کند.
به طور کلی قرص کورتیزول برای لاغری توصیه نمی شود و تنها در صورت وجود مشکل پزشکی واقعی و تحت نظر پزشک متخصص غدد یا پزشک عمومی می توان آن را مصرف کرد.
نحوه مصرف قرص کورتیزول برای لاغری
هیچ دستورالعمل علمی معتبری برای مصرف قرص کورتیزول و لاغری وجود ندارد. زیرا تمام دوزهایی که پزشکان تجویز می کنند مخصوص درمان بیماری های واقعی به خصوص مشکلات هورمونی هستند، نه کاهش وزن.
بعضی افراد فکر می کنند اگر مصرف این دارو را با رژیم غذایی یا ورزش همراه کنند می توانند لاغر شوند. اما حقیقت این است که هورمون کورتیزول اثرات پیچیده ای روی بدن دارد و خطرات مصرفش معمولاً بیشتر از فواید احتمالی آن است.
فراموش نکنید که تغییر وزن بدون نظارت پزشک ممکن است باعث مشکلات جدی مثل ضعف عضلانی، اختلالات متابولیک و افزایش فشار خون شود. بنابراین اگر کسی به دلایل پزشکی قرص کورتیزول مصرف می کند باید حتماً زیر نظر پزشک باشد و هیچ وقت آن را برای لاغری به طور خودسرانه استفاده نکند.
قرص کاهش کورتیزول
آشواگاندا (جینسینگ هندی) یک گیاه دارویی معروف در طب آیورودا و از دسته آداپتوژن هاست که به تنظیم کورتیزول کمک می کند. این گیاه با کاهش تولید کورتیزول و افزایش ترشح انتقال دهنده های عصبی آرام بخش مثل GABA و سروتونین، توانایی بدن در مقابله با استرس را بالا می برد.
قرص آشواگاندا از مهم ترین گزینه ها برای کنترل کورتیزول بالا و کاهش خستگی جسمی و روحی ناشی از استرس شناخته می شود. به طوریکه مصرف آن می تواند تمرکز را بیشتر، سطح انرژی را بالاتر، مقاومت بدن در برابر فشارهای روانی را قوی تر و کیفیت خواب را بهتر کند.
مطالعات نشان داده اند که استفاده منظم از آشواگاندا به مدت یک تا دو ماه، باعث کاهش چشمگیر سطح کورتیزول می شود. برای بهترین نتیجه روزانه ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی گرم عصاره استاندارد حاوی حداقل ۵٪ ویتانولید توصیه شده است.
عوارض قرص کورتیزول بر لاغری
مصرف کورتیزول و لاغری می تواند اثرات پیچیده و گاهی متناقضی بر کاهش وزن داشته باشد. از جمله:
افزایش اشتها و ذخیره چربی
بالا بودن کورتیزول معمولاً باعث زیاد شدن اشتها و تمایل بدن به ذخیره چربی می شود. این فرآیند بیشتر در شکم و پهلو دیده می شود. از این رو می توان گفت مصرف طولانی مدت و بدون تجویز پزشک باعث افزایش وزن و مشکلات متابولیک می گردد. این به این معنی است که هرگونه استفاده از این دارو برای لاغری ممکن است اثر برعکس داشته باشد.
کاهش توده عضلانی
همانطور که گفته شد کورتیزول یک هورمون کاتابولیک می باشد. یعنی باعث تجزیه بافت عضلانی می شود که در پی آن کاهش عضله، متابولیسم بدن را کاهش داده و روند لاغری را کند می کند.
کاهش سوخت و ساز بدن
وقتی کورتیزول برای مدت طولانی بالا باشد بدن انرژی کمتری می سوزاند و تمایل بیشتری به ذخیره چربی پیدا می کند. این وضعیت می تواند باعث خستگی، افت انرژی و توقف روند کاهش وزن شود. برای بالا نگه داشتن سوخت و ساز بدن، راهکارهایی مثل ورزش و تغذیه متعادل گزینه های ایمن تر و ماندگارتری هستند.
ویتامین کاهش کورتیزول
ویتامین ها نقش بسیار موثری در کاهش سطح کورتیزول که هورمون اصلی استرس می باشد دارند و می توانند اثرات منفی استرس طولانی مدت را کمتر کنند. به عنوان مثال ویتامین های گروه B، ویتامین C و ویتامین D در تنظیم تولید و سوخت وساز کورتیزول نقش مهمی دارند که در ادامه در مورد فواید هر یک توضیح می دهیم:
ویتامین B، ویتامین آرامش اعصاب
ویتامین های گروه B از بهترین گزینه ها برای مقابله با استرس و حمایت از سیستم عصبی هستند. دو ویتامین کلیدی این گروه، یعنی B5 (پانتوتنیک اسید) و B6 (پیریدوکسین) بیشترین تأثیر را روی مدیریت استرس و تنظیم کورتیزول دارند.
B5 (پانتوتنیک اسید) به عملکرد غدد آدرنال کمک نموده و با کاهش ترشح بی رویه کورتیزول، اثرات استرس و اضطراب را کمتر می نماید. از این رو می توان گفت دریافت کافی این ویتامین باعث بهبود خلق و خو، آرامش روحی و ریکاوری سریع تر بعد از شرایط پرتنش می شود.
B6 (پیریدوکسین) با تقویت تولید GABA (یک انتقال دهنده عصبی آرام بخش) روند آرام سازی سیستم عصبی را سریع تر می کند. از این رو می توان گفت مصرف کافی آن میزان اضطراب، افسردگی و تنش عصبی را تا حد زیادی کاهش می دهد.
ویتامین C، ویتامین کاهش کورتیزول
ویتامین C برای غدد فوق کلیوی مثل یک سوخت حیاتی عمل می کند. این غدد بالاترین مقدار ویتامین C را در بدن دارند و هنگام استرس، مصرف آن به شدت بالا می رود. کمبود این ویتامین می تواند توانایی بدن برای کنترل استرس را کاهش دهد.
ویتامین C با خاصیت آنتی اکسیدانی قوی، از تخریب سلول ها توسط رادیکال های آزاد جلوگیری می کند و استرس اکسیداتیو را پایین می آورد. تحقیقات نشان داده اند که مصرف منظم این ویتامین، مخصوصاً قبل از شرایط پراسترس، می تواند سطح کورتیزول را کاهش دهد.
ویتامین D، مکمل کاهش کورتیزول
ویتامین D می تواند با مهار آنزیم تبدیل کننده کورتیزون به کورتیزول سطح این هورمون را کاهش دهد. همچنین کمبود ویتامین D معمولاً با بالا رفتن کورتیزول همراه است. بنابراین حفظ سطح کافی آن برای مدیریت استرس اهمیت زیادی دارد.
