عوارض چاقی و اضافه وزن نه تنها بر ظاهر فردی بلکه بر عملکرد داخلی بدن نیز تأثیرات مخربی دارد و به جرات می توان گفت دلیل بسیاری از بیماری های جسمی و روانی محسوب می شود. از این رو با افزایش آگاهی و آموزش های لازم می توان از وقوع این مشکلات جلوگیری کرد.
چاقی و اضافه وزن یکی از بزرگترین مشکلات سلامتی در جهان امروز محسوب می شوند که متاسفانه امروزه میلیون ها نفر را تحت تأثیر قرار داده است. قطعا دلایل مختلفی از جمله تغییر سبک زندگی، کم تحرکی، رژیم های غذایی نادرست و استفاده بیش از حد از غذاهای پرچرب و فرآوری شده باعث ایجاد این معضل شده اند که روز به روز هم در حال گسترش است. به همین خاطر است که ما این مقاله از مجله ایرانیان به موضوع عوارض چاقی و اضافه وزن اختصاص داده ایم.
عوارض چاقی و اضافه وزن کدامند ؟
در خصوص عوارض چاقی و اضافه وزن همین که بدانیم سلامت کلی بدن را به خطر می اندازند و عملکرد مفید بسیاری از اندام ها را تحت تأثیر قرار می دهند کافی است. ساده تر بگوییم تجمع بیش از حد چربی در بدن باعث ایجاد مشکلاتی مانند بیماری های قلبی، فشار خون بالا، دیابت نوع 2، اختلالات مفصلی و عضلانی و حتی انواع سرطان ها می شود.
این عوارض در بسیاری از موارد کیفیت زندگی را کاهش داده و با افزایش سن خطرات بیشتری برای سلامتی به همراه دارند. همچنین اضافه وزن می تواند منجر به کم تحرکی و ایجاد چرخه ای معیوب شود که این موضوع خود سلامتی فرد را بیش از پیش تهدید می کند. از جمله مهم ترین عوارض چاقی و اضافه وزن عبارتند از:
آپنه خواب
چاقی یکی از دلایل اصلی آپنه خواب است که در این حالت راه هوایی به دلیل تجمع چربی ها مسدود شده و فرد دچار توقف های کوتاه تنفسی در طول خواب می شود. این مشکل باعث کاهش کیفیت خواب، خستگی روزانه، کاهش عملکرد و بروز بیماری های قلبی می شود. ارتباط بی خوابی با چاقی رابطه ای مستقیم است.
فشار خون بالا
یکی از مهم ترین عوارض چاقی و اضافه وزن که این روزها خیلی ها را درگیر نموده بالا رفتن فشار خون می باشد. آنهم به این دلیل است که با افزایش چربی در بدن، نیاز به مواد مغذی و اکسیژن نیز افزایش پیدا می کند. این موضوع باعث افزایش حجم خون و فشار بر دیواره شریان ها می شود. علاوه بر آن تعداد ضربان قلب در افراد چاق بالا می رود و ظرفیت عروق برای جابجایی خون کاهش می یابد که این مسئله فشار خون را به شدت افزایش می دهد.
تماس با ما
با بالا رفتن فشار خون در بدن هم به مرور زمان زمنیه برای ابتلا به بیماری های قلبی و سکته مغزی فراهم شده و به این صورت کیفیت زندگی فرد تحت تاثیر قرار داده می شود.
خطر ابتلا به دیابت نوع 2
خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یکی دیگر از شایع ترین عوارض چاقی و اضافه وزن به شمار می آید. زیرا اولین چیزی که بدن با افزایش وزن با آن درگیر می شود بالا رفتن سطح چربی بیش از مقدار مشخص است. این عامل، مقاومت انسولین را در بدن افزایش می دهد. در واقع چاقی با ایجاد اختلال در عملکرد طبیعی انسولین، مانع از تنظیم قند خون شده و به این صورت ریسک ابتلا به دیابت نوع 2 را بالا می برد.
قطعا با عدم کنترل این بیماری مشکلات جدی تری مانند آسیب به عروق خونی، کلیه ها، چشم ها و اعصاب نیز بروز می کند.
اختلال در چربی خون
مصرف بیش از حد غذاهای چرب و کمبود فعالیت بدنی سطح کلسترول بد (LDL) و تری گلیسیرید خون را افزایش داده و باعث کاهش کلسترول خوب (HDL) می شود. این تغییرات در نهایت منجر به تصلب شرائین می شود که یکی از عوامل اصلی بیماری های قلبی-عروقی و سکته مغزی است. چاقی نقش مهمی در افزایش سطح چربی های ناسالم در خون دارد و ریسک ابتلا به بسیاری از مشکلات مرتبط با سیستم گردش خون را چند برابر می کند. کاهش وزن و تغییر شیوه زندگی، عامل بسیار مهمی در کاهش اختلالات چربی خون محسوب می شود.
بیماری های قلبی و عروقی: پیامدهای جدی چاقی
چاقی به دلیل افزایش فشار خون، کلسترول بالا و بیماری های مرتبط با دیابت، خطر بیماری های قلبی و عروقی را به شدت افزایش می دهد. بیماری عروق کرونر، یکی از شایع ترین مشکلات ناشی از وزن بالا است که به دلیل رسوب چربی و انسداد تدریجی شریان های قلب رخ می دهد. این وضعیت با کاهش جریان خون به قلب می تواند به سکته قلبی یا مرگ زودرس منجر شود. داشتن وزن متعادل و سبک زندگی سالم، یکی از راه های اصلی برای کاهش احتمال ابتلا به این بیماری ها است.
بیماری استئوآرتریت و آرتروز
همه ما می دانیم که معضل چاقی فشار زیادی بر مفاصل به ویژه زانوها و ستون فقرات وارد می کند که این عارضه باعث بروز بیماری استئوآرتریت یا تخریب غضروف های مفصلی می شود. در این حالت مفاصل دچار درد شدید، سفتی و کاهش دامنه حرکت می شوند. حتی آرتروز ناشی از چاقی می تواند به تجزیه کامل غضروف ها و اختلال در عملکرد مفاصل منجر گردد.
بیماری نقرس
بیماری نقرس که ممکن است خیلی ها از وجود آن بی اطلاع باشند یکی از بیماری های شایعی است که ناشی از عوارض چاقی و اضافه وزن ایجاد می شود. به این صورت که چاقی باعث افزایش سطح اسید اوریک در خون شده که همین موضوع عامل اصلی ایجاد بیماری نقرس می باشد. اگر بخواهیم با جزئیات کامل توضیح دهید زمانی که فرد به عارضه چاقی و اضافه وزن مبتلا می شود میزان اسید اوریک در بدن افزایش پیدا کرده و به صورت کریستال های دردناک تجمع یافته و در ناحیه مفاصل رسوب می کنند. این عارضه باعث حملات شدید، التهاب و کاهش توانایی حرکتی فرد که در این صورت زمینه برای ابتلا به بیماری نقرس فراهم می آید.
کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)
چاقی از مهم ترین عوامل ابتلا به کبد چرب غیرالکلی است که باعث تجمع چربی در سلول های کبد و اختلال در عملکرد آن می شود. این بیماری در صورت عدم درمان ممکن است به التهاب کبدی (استئاتوهپاتیت غیر الکلی) و حتی سیروز یا سرطان کبد منجر شود.
سکته مغزی: پیامد چاقی و اضافه وزن
سکته مغزی یکی دیگر از پیامدهای خطرناک و عوارض چاقی و اضافه وزن است. در واقع با افزایش وزن میزان چربی ها در دیواره شریان ها رسوب کرده و با ایجاد تصلب شرائین، خطر سکته مغزی را افزایش می دهد. چراکه عروق باریک و مسدود شده، جریان خون به مغز را کاهش می دهند و این خود ممکن است باعث تشکیل لخته خون و سکته مغزی می شود.
روش های پیشگیری از عوارض چاقی و اضافه وزن
- رعایت رژیم غذایی سالم و مصرف غذاهای کم چرب، پر از فیبر و مغذی
- روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش کنید
- خواب مناسب و مدیریت استرس باعث کنترل وزن می شود
- مصرف غذاهای صنعتی را به حداقل برسانید.
- کالری مصرفی روزانه تان را کنترل کنید
