دکتر ابوالحسن آل محمد
تایید شده توسط پزشکدوستتان از یک شامپو تعریف می‌کند، شما هم آن را می خرید؛ اما بعد از دو هفته، موهایتان سنگین و چرب یا خشک و وز می‌شود. دلیل این تفاوت، نیاز های متفاوت مو هاست. مراقبت از مو یک نسخه ثابت برای همه ندارد؛ محصولی که برای موی فر معجزه می‌کند، ممکن است باعث سنگینی و کاهش حجم موی صاف و چرب شود.
روتین مراقبت از مو شامل شستشو، استفاده از نرم کننده، تأمین رطوبت و محافظت از مو متناسب با نوع آن است. موی چرب به شستشوی منظم با شامپوی ملایم، موی خشک به آبرسانی و محصولات نرم کننده، موی فر به حفظ رطوبت و کاهش حرارت و موی صاف به محصولات سبک و حفظ حجم نیاز دارد. انتخاب روتین مناسب، اولین قدم برای داشتن مو هایی سالم، درخشان و خوش‌حالت است.
اول نوع موی خود را تشخیص دهید
تست ۲۴ ساعت بعد از شستشو
موهایتان را با یک شامپوی ملایم بشویید، بدون نرم کننده یا هیچ محصولی بگذارید خشک شوند و ۲۴ ساعت بعد، یک دستمال کاغذی تمیز را روی پوست سرتان (فرق سر و پشت گوش ها) فشار دهید.
- اگر دستمال لکه چربی برداشت و مو ها نزدیک ریشه صاف و چسبیده‌اند: چرب
- اگر دستمال تمیز است، پوست سر کمی کشیده است و سر مو ها زبر یا وز شده‌اند: خشک
- اگر دستمال کمی چربی برداشت، اما مو ها سبک و مرتب‌اند: معمولی
- اگر ریشه چرب است ولی سر مو ها خشک و شکننده‌اند: مختلط
تست حالت مو
یک تار موی تمیز و خشک را بدون حالت‌دهی نگاه کنید. اگر کاملاً صاف می افتد، موی شما صاف است؛ اگر حالت S ملایم دارد، موج دار؛ و اگر حلقه های مشخص یا فنری دارد، فر. حالت مو و چربی مو دو موضوع جدا هستند؛ یعنی می‌توانید موی فر و چرب یا موی صاف و خشک داشته باشید.
پوست سر و ساقه مو؛ چرا ممکن است با هم فرق کنند؟
چربی طبیعی مو در پوست سر تولید می‌شود و باید در طول تار مو به سمت پایین حرکت کند. در مو های بلند، فر یا آسیب دیده، این چربی به سر مو ها نمی‌رسد. نتیجه، همان حالت آشناست: ریشه چرب، سر مو ها خشک. پس همیشه پوست سر و ساقه مو را جداگانه بررسی کنید.
| نشانه | نوع مو |
| ریشه یک روز بعد از شستشو چرب و چسبیده | چرب |
| وز، زبری، سر موی دوشاخه، خارش یا کشیدگی پوست سر | خشک |
| سبک، براق و بدون مشکل خاص تا دو سه روز | معمولی |
| ریشه چرب، سر مو ها خشک | مختلط |
| حلقه های مشخص و تمایل به وز شدن | فر |
| صاف، سریع چرب نما و کم حجم | صاف |
پایه های هر روتین مراقبت از مو
نوع مو هرچه باشد، هر روتین از همین پنج مرحله ساخته می شود. تفاوت فقط در تکرار و نوع محصول است:
- شستشو: پاک کردن چربی، عرق و باقی مانده محصولات از پوست سر.
- نرم کننده: بستن کوتیکول مو، کاهش وز و گره، روی ساقه و سر مو.
- تغذیه هفتگی: ماسک، روغن یا مراقبت پوست سر، یک یا دو بار در هفته.
- محافظت: از حرارت سشوار و اتو، آفتاب و اصطکاک.
- حالت دهی: محصولاتی که شکل نهایی مو را می سازند.
یک روتین خوب، ساده است. سه محصول درست که منظم استفاده شوند، بهتر از ده محصولی است که هر کدام یک بار امتحان شده‌اند.
روتین مراقبت از موی چرب
1. هر چند وقت یک بار بشوییم؟
برای موی چرب، شستشو هر روز یا یک روز در میان معمولاً مناسب است. برخلاف باور رایج، شستن مو باعث چرب‌تر شدن آن نمی‌شود؛ چیزی که مشکل ساز است، شامپوی تند و آب داغ است.
2. شامپو و نرم کننده مناسب
شامپوی ملایم و شفاف (Clarifying ملایم یا مخصوص موی چرب) را فقط روی پوست سر ماساژ دهید؛ کف آن هنگام آبکشی، طول مو را کافی تمیز می‌کند. نرم کننده را حذف نکنید، اما فقط از نیمه مو به پایین بزنید و هیچ وقت به ریشه نمالید.
3. مراقبت هفتگی
هفته‌ای یک بار، یک اسکراب ملایم یا ماسک خاک رس پوست سر، باقی مانده چربی و محصولات را پاک می‌کند و حس سبکی را چند روز بیشتر نگه می‌دارد.
4. اشتباهات رایج
- شستشو با آب خیلی داغ که پوست سر را تحریک می‌کند
- دست کشیدن مداوم به مو و جا به جا کردن چربی
- استفاده از روغن های سنگین روی ریشه
- شستن دو سه بار پشت سر هم با شامپوی تند
روتین مراقبت از موی خشک
1. شستشوی کم تکرار و شامپوی بدون سولفات
موی خشک چربی طبیعی کمی دارد و شستشوی زیاد، همان مقدار را هم از بین می‌برد. دو تا سه بار در هفته کافی است. شامپوی بدون سولفات یا شامپوی آبرسان، تمیز می‌کند بدون اینکه مو را زبرتر کند. آب ولرم را به آب داغ ترجیح دهید.
2. نرم کننده، ماسک و روغن مو
نرم کننده برای موی خشک یک مرحله اجباری است؛ بعد از هر شستشو و چند دقیقه روی مو بماند. هفته‌ای یک یا دو بار ماسک مغذی بزنید. چند قطره روغن سبک مثل آرگان یا جوجوبا روی سر مو های نیمه خشک، رطوبت را قفل می کند و وز را کم می‌کند.
3. محافظت از حرارت و آفتاب
قبل از سشوار یا اتو، همیشه اسپری محافظ حرارت بزنید و دمای وسایل را متوسط نگه دارید. در آفتاب شدید، کلاه یا محصول دارای فیلتر UV، از خشکی و کم رنگ شدن مو جلوگیری می‌کند.
4. اشتباهات رایج
- خشک کردن مو با مالیدن حوله
- استفاده روزانه از سشوار و اتو بدون محافظ
- شانه زدن موی خشک و گره‌دار از ریشه به پایین (به جای شروع از سر مو ها)
- کوتاه نکردن منظم سر مو های آسیب دیده
روتین مراقبت از موی فر
1. روش Co-wash و شستشوی کم تکرار
موی فر ذاتاً خشک تر است، چون چربی پوست سر به سختی در طول حلقه ها پایین می‌رود. یک یا دو بار در هفته شستشو با شامپوی بدون سولفات کافی است. بین این دفعات می‌توانید از روش Co-wash استفاده کنید؛ یعنی شستن مو فقط با نرم‌کننده یا محصول مخصوص Co-wash، بدون شامپو.
2. لایه گذاری محصولات
سر فر های مرتب و بدون وز، لایه گذاری درست است. روی موی کاملاً خیس:
- لیو-این (نرم‌کننده بدون آبکشی) برای رطوبت پایه
- کرم فر برای تعریف حلقه ها و کنترل وز
- ژل یا موس برای ثابت نگه داشتن حالت
محصولات را با کف دست و حرکت فشاری (Scrunch) روی مو بزنید، نه با شانه.
3. خشک کردن درست
حوله معمولی با اصطکاک، حلقه ها را باز و وز می‌کند. به جای آن از حوله میکروفایبر یا یک تی‌شرت نخی استفاده کنید و مو را فقط فشار دهید. اگر سشوار می‌کشید، از دیفیوزر با دمای ملایم کمک بگیرید.
4. مراقبت شبانه
روبالشی ساتن یا ابریشم اصطکاک را کم می‌کند و فر ها تا صبح بهتر می‌مانند. جمع کردن شل مو ها بالای سر (روش Pineapple) هم از له شدن حلقه ها جلوگیری می کند.
روتین مراقبت از موی صاف
1. حفظ حجم و جلوگیری از چرب شدن سریع
در موی صاف، چربی پوست سر خیلی سریع در طول مو پخش می‌شود و مو زود تر چرب و بی‌حجم به نظر می‌رسد. شستشوی یک روز در میان معمولاً مناسب است. سشوار کشیدن ریشه در جهت مخالف رویش مو، حجم طبیعی ایجاد می‌کند.
2. محصولات سبک و ضدچسبندگی
شامپو های حجم دهنده و نرم کننده های سبک انتخاب کنید و نرم کننده را فقط به سر موها بزنید. از کرم ها و روغن های سنگین پرهیز کنید. شامپوی خشک بین دو شستشو، چربی ریشه را جذب می‌کند و ظاهر تازه‌تری می‌دهد؛ اما جایگزین شستشوی واقعی نیست.
3. محافظت در برابر حرارت اتو و سشوار
موی صاف معمولاً بیشتر با اتو و سشوار حالت داده می‌شود. اسپری محافظ حرارت را قبل از هر بار استفاده بزنید، اتو را روی هر بخش مو فقط یک بار بکشید و دمای آن را بالاتر از حد لازم نبرید.
مقایسه روتین انواع مو در یک نگاه
| نوع مو | دفعات شستشو | شامپو | نرم کننده | مراقبت هفتگی | مهم ترین نکته |
| چرب | هر روز یا یک روز در میان | ملایم و شفاف | فقط سر موها | اسکراب یا ماسک خاک رس پوست سر | آب داغ و روغن روی ریشه ممنوع |
| خشک | ۲ تا ۳ بار در هفته | بدون سولفات، آبرسان | بعد از هر شستشو | ماسک مغذی و روغن سبک | محافظ حرارت همیشه |
| فر | ۱ تا ۲ بار در هفته + Co-wash | بدون سولفات | زیاد، همراه لیو-این | ماسک عمیق | لایه‌گذاری روی موی خیس |
| صاف | یک روز در میان | حجم دهنده | سبک، فقط سر مو ها | ماسک سبک | پرهیز از محصولات سنگین |
موی مختلط؛ وقتی پوست سر چرب است و سر مو ها خشک
موی مختلط شاید رایج ترین و گیج کننده ترین نوع مو باشد. راه حلش ساده است: پوست سر و ساقه مو را جدا مراقبت کنید.
- برای پوست سر: شامپوی ملایم مخصوص موی چرب، فقط روی ریشه و پوست سر.
- برای ساقه و سر مو: نرم کننده آبرسان از نیمه مو به پایین، و ماسک مغذی هفتگی فقط روی همین بخش.
- روغن: چند قطره فقط روی سر مو ها، هیچ وقت نزدیک ریشه.
اگر یک شامپو برای کل مو انتخاب می‌کنید، بین ملایم بودن و تمیز کنندگی تعادل داشته باشد؛ و کوتاه کردن منظم سر مو ها، خشکی آن بخش را خیلی کمتر می‌کند.
روی برچسب محصولات مو دنبال چه باشید؟
ترکیبات مفید برای هر نوع مو
- موی خشک و فر: گلیسیرین، پانتنول (پرو ویتامین B5)، شی‌باتر، روغن آرگان، سرامید ها و پروتئین های هیدرولیز شده
- موی چرب و پوست سر چرب: نیاسینامید، روغن درخت چای، خاک رس، سالیسیلیک اسید در محصولات پوست سر
- موی صاف و کم حجم: ترکیبات حجم دهنده سبک مثل پروتئین های گیاهی و فرمول های بدون روغن سنگین
ترکیباتی که بهتر است با احتیاط استفاده شوند
- سولفات های قوی (مثل SLS): برای موی خشک، فر و رنگ شده ممکن است بیش از حد خشک کننده باشند.
- روغن ها و کره های سنگین: روی موی چرب و صاف، مو را سنگین و چرب نما می‌کنند.
- الکل های خشک کننده در محصولات حالت دهی، به ویژه برای موی خشک.
- سیلیکون های سنگین در استفاده طولانی، اگر شستشوی کافی نداشته باشید، روی مو تجمع پیدا می‌کنند.
یادتان باشد هیچ ترکیبی برای همه «بد» نیست؛ معیار، تناسب با نوع موی شماست.
تغییر روتین مو در فصل های مختلف
تابستان: آفتاب، کلر استخر و تعریق، سه چالش اصلی اند. قبل از شنا مو ها را با آب ساده خیس کنید تا کلر کمتری جذب کنند، بعد از شنا حتماً بشویید و در آفتاب از کلاه یا محصول دارای فیلتر UV استفاده کنید. موی چرب ممکن است در تابستان به شستشوی بیشتری نیاز داشته باشد.
زمستان: هوای سرد بیرون و هوای خشک داخل خانه (بخاری و شوفاژ)، مو را خشک و وز می‌کند. ماسک مغذی را بیشتر کنید، آب داغ را کنار بگذارید و کلاه نخی یا ساتن را به کلاه پشمی زبر ترجیح دهید.
بهترین روتین مراقبت از مو، لزوماً گران ترین یا پر مرحله ترین روتین نیست؛ بلکه باید با نوع مو و نیاز های آن هماهنگ باشد. ابتدا با یک تست ساده 24 ساعته، وضعیت پوست سر و حالت مو های خود را بررسی کنید، سپس با انتخاب سه یا چهار محصول مناسب، روتینی ساده و مؤثر بسازید و چند هفته به آن پایبند بمانید. همان طور که در راهنما های زیبا 360 نیز بر مراقبت اصولی از مو تأکید می شود، موی چرب به محصولات سبک، موی خشک به رطوبت رسانی، موی فر به مراقبت ملایم و موی صاف به محصولاتی برای حفظ حجم نیاز دارد.
